afspoeling van nutrienten voorkomen_ BWP Koeien en Kansen

Nieuws

Minder afspoeling van nutriënten door grond anders te bewerken

Gepubliceerd op
23 november 2017

Koeien & Kansen veehouder Jos de Kleijne probeert afspoeling van nutriënten zoveel mogelijk te voorkomen. Om snelle afspoeling naar de sloot te voorkomen heeft de veehouder drie werkgangen parallel aan de sloot laten uitvoeren. Daarnaast heeft hij in het kader van blauwe diensten een brede bufferstrook tussen sloot en gewas aangelegd om voor extra waterinfiltratie te zorgen.

Risico op afspoeling

Op het bedrijf Jos en Margret de Kleijne in Landhorst kwam uit het  BedrijfsWaterPlan naar voren dat er afspoelingsrisico bestaat vanaf zijn veldkavel naar de sloot. Zie ook onderstaand kaartje (figuur 1). De rood omrande percelen betreffen de veldkavel, die vlak langs de sloot ligt. De ‘gekleurde vertakkingen’ op de kaart zijn de stroombanen over het maaiveld bij overvloedige regenval. De lichtblauwe vlekken stellen de laagste delen van het perceel voor. Dus als er veel water valt, stroomt het water richting sloot en lage plekken (zie kaartje). Jos heeft het plan om deze percelen op termijn gedeeltelijk te egaliseren en draineren. Dit zorgt ervoor dat de percelen in nattere perioden beter toegankelijk zijn. Hierdoor kan het perceel makkelijke bewerkt worden. Er kan makkelijk gezaaid en geoogst worden. Deze aanpassing brengt een flinke investering met zich mee, die pas over een langere termijn rendement oplevert via een hogere productie. Die investeringsruimte is er nu nog niet door de lagere melkprijs van de afgelopen jaren.

Figuur 1: kaartje met daarop de laagste delen per perceel in lichtblauw, en het afstromingspatroon over het maaiveld op basis van het Algemeen Hoogtebestand Nederland.
Figuur 1: kaartje met daarop de laagste delen per perceel in lichtblauw, en het afstromingspatroon over het maaiveld op basis van het Algemeen Hoogtebestand Nederland.

Betere infiltratie door anders bewerken

Toch geeft de veehouder een manier gevonden om op korte termijn de oppervlakkige afspoeling naar de sloot te verminderen en de nutriënten te behouden. De strook naast de sloot (stippellijn) werd oorspronkelijk dwars op de sloot bewerkt en gezaaid, wat in principe eerder tot afspoeling leidt. Het vierde perceel rechts werd al parallel aan de sloot bewerkt en gezaaid. In overleg met de loonwerker zijn de kopakkers van de eerste drie percelen dit jaar ook parallel aan de sloot bewerkt, om precies te zijn in drie werkgangen van circa 6 meter breed, waardoor een flinke strook grond is ontstaan met meer buffercapaciteit voor afstromend water. Jos is ook overgestapt op een vroeg maïsras in combinatie met een volvelds vanggewas, in plaats van in de rij. Hij heeft gemerkt dat de volveldse zaaibed-bereiding de infiltratie verbetert vergeleken met de situatie met grasonderzaai in de rij.

Bufferstrook nog effectiever

Maar kort geleden werd er een gunstige regeling opengesteld voor blauwe diensten. In dat kader is op deze plek een bufferstrook aangelegd, die nog beter kan zorgen voor infiltratie van water en nog effectiever is om oppervlakkige afvoer te voorkomen (figuur 2).

Figuur 2: veldkavel van maatschap de Kleijne dit najaar ter plaatse van de kopakker uit figuur 1. Er is een bufferstrook ingesteld van 10 meter breed met een mengsel van gras, klaver, smalle weegbree en cichorei. Deze strook moet minimaal 4 jaar blijven liggen. De strook mag wel geoogst worden, maar niet bemest. Toch telt de strook mee voor de gebruiksnormen, etc. de De vergoeding in het kader van blauwe diensten weegt ruimschoots op tegen het saldo met andere teelten. Ook het vanggewas staat er goed bij.
Figuur 2: veldkavel van maatschap de Kleijne dit najaar ter plaatse van de kopakker uit figuur 1. Er is een bufferstrook ingesteld van 10 meter breed met een mengsel van gras, klaver, smalle weegbree en cichorei. Deze strook moet minimaal 4 jaar blijven liggen. De strook mag wel geoogst worden, maar niet bemest. Toch telt de strook mee voor de gebruiksnormen, etc. de De vergoeding in het kader van blauwe diensten weegt ruimschoots op tegen het saldo met andere teelten. Ook het vanggewas staat er goed bij.